ROI qanday hisoblanadi?

Formula: (Sof foyda ÷ Investitsiya) × 100%. Masalan, 10 mln sarflab 13 mln qaytarsangiz, sof foyda 3 mln, ROI = (3 ÷ 10) × 100% = 30%. Ya'ni har sarflagan so'mingiz 30% daromad keltirdi.

ROI va NPV farqi nima?

ROI oddiy foiz beradi, lekin vaqtni hisobga olmaydi. NPV esa pulning vaqt qiymatini hisobga oladi. ROI tez baho uchun qulay, uzoq muddatli loyihalar uchun NPV aniqroq.

Yaxshi ROI qancha bo'ladi?

Bu kontekstga bog'liq — ROI muqobil imkoniyatdan (masalan, bank depoziti yoki boshqa loyiha) yuqori bo'lishi kerak. Marketingda 200-300% ROI oddiy, kapital investitsiyada esa 15-20% ham yaxshi bo'lishi mumkin.

ROI'ning cheklovi bormi?

Ha. U vaqtni hisobga olmaydi (1 oyda 30% va 3 yilda 30% bir xil ko'rinadi), va "investitsiya" hamda "foyda"ni qanday hisoblashingizga bog'liq. Shuning uchun uni boshqa ko'rsatkichlar bilan birga ishlating.

ROI (investitsiya rentabelligi) nima va qanday hisoblanadi?

Digital CFO · 20-iyul, 2026 · kecha

Reklamaga 10 mln sarfladingiz — bu arzidimi? Yangi uskunaga 50 mln tikdingiz — u o'zini oqlayaptimi? Bu savollarga eng oddiy va tez javob beradigan ko'rsatkich — ROI.

ROI nima?

ROI (Return on Investment, investitsiya rentabelligi) — bu investitsiyadan olingan foydani investitsiya miqdoriga nisbatan foizda o'lchaydigan ko'rsatkich. Oddiy qilib aytganda: har sarflagan so'mingiz qancha qaytaryapti?

ROI = (Sof foyda ÷ Investitsiya) × 100%

ROI — moliyaning universal tili. Marketing, uskuna, trening yoki istalgan xarajat — hammasini bitta savolga keltiradi: "Arzidimi?"

Amaliy misol

Marketing kampaniyasiga 10 mln so'm sarfladingiz va u 13 mln so'm sof daromad (marjadan keyin) keltirdi:

Sof foyda = 13 − 10 = 3 mln so'm
ROI = (3 ÷ 10) × 100% = 30%

Ya'ni har sarflagan 1 so'm 1,30 so'm bo'lib qaytdi — 30% daromad. Bu depozit foizidan yuqori bo'lsa, kampaniya arzigan.

ROI qayerda ishlatiladi?

Soha	Savol
Marketing	Reklama sarfi qancha sotuv keltirdi?
Uskuna	Investitsiya o'zini oqlaydimi?
Xodim treningi	O'qitish samaradorlikni oshirdimi?
Yangi loyiha	Loyiha resurslarni oqlaydimi?

Yaxshi ROI qancha?

Universal raqam yo'q — ROI muqobil imkoniyatdan yuqori bo'lishi kerak. Ya'ni: shu pulni boshqa yerga (depozit, boshqa loyiha) qo'ysangiz qancha olardingiz? ROI shundan yuqori bo'lsa — investitsiya oqilona.

Marketingda 200%+ ROI ko'p uchraydi
Kapital investitsiyada 15-25% ham yaxshi
ROI muqobil imkoniyatdan past bo'lsa — investitsiya arzimaydi

ROI'ning cheklovlari

Vaqtni hisobga olmaydi. 1 oyda 30% va 3 yilda 30% bir xil ko'rinadi, lekin ular teng emas. Uzoq loyiha uchun NPV aniqroq.
Hisoblashga bog'liq. "Investitsiya" va "foyda"ni qanday aniqlashingiz natijani o'zgartiradi — izchil bo'ling.
Xavfni ko'rsatmaydi. Yuqori ROI ko'pincha yuqori xavf bilan keladi.

Xulosa

ROI — bu har qanday investitsiyani tez va tushunarli baholaydigan universal asbob. U "arzidimi?" degan savolga oddiy foiz bilan javob beradi.

Amaliy maslahat: eng katta xarajatlaringiz (ayniqsa marketing) ROI'sini muntazam hisoblang — ko'pincha ma'lum kanallar boshqalaridan ancha yuqori ROI berayotgani ma'lum bo'ladi, va byudjetni o'shalarga yo'naltirish foydani oshiradi. Yirik uzoq muddatli loyihalar uchun esa ROI'ni NPV va IRR bilan to'ldiring.